Folklore herschrijven
van volksverhaal naar eigen verhaal
Volksverhalen worden al eeuwen opnieuw verteld. Iedere verteller maakt daarbij keuzes: wat blijft behouden, wat verandert en welke betekenis krijgt het verhaal in een nieuwe tijd?
In de minicursus Folklore herschrijven gaan deelnemers op zoek naar een bestaand volksverhaal en gebruiken dit als basis voor een eigen verhaal. Daarbij werken ze stap voor stap van brononderzoek en verhaalstructuur naar een eerste versie, feedback en revisie.
Het doel is niet om een oud verhaal simpelweg na te vertellen. Juist volksverhalen waarvan maar weinig is vastgelegd, bieden ruimte om personages, gebeurtenissen en motieven opnieuw in te vullen en er als schrijver een eigen verhaal van te maken.
Van bron naar verhaal
De cursus begint met het zoeken naar een geschikt volksverhaal. Deelnemers leren hoe ze bronnen kunnen vinden en voldoende achtergrondonderzoek kunnen doen om de herkomst en bestaande varianten van een verhaal te begrijpen, zonder dat het onderzoek de ruimte voor een eigen versie wegneemt.
Vervolgens maken ze een plan voor hun eigen verhaal. Hiervoor werken we met een vijfaktenstructuur:
Akte 1 – Expositie en motorisch moment
We maken kennis met de personages en de wereld van het verhaal. Een gebeurtenis brengt het verhaal in beweging.
Akte 2 – Het bos in/op weg
De hoofdpersoon gaat op weg. Het oorspronkelijke probleem wordt groter en nieuwe obstakels, personages en mogelijkheden dienen zich aan.
Akte 3 – Omslagpunt/Midpoint
Halverwege vindt een belangrijk omslagpunt plaats. Nieuwe informatie, een gebeurtenis of een keuze verandert de richting van het verhaal.
Akte 4 – De weg terug en crisis
De gevolgen van eerdere keuzes worden zichtbaar en het conflict bereikt zijn dieptepunt.
Akte 5 – Climax en resolutie
Het centrale conflict komt tot een hoogtepunt en het verhaal krijgt zijn uiteindelijke afloop.
Vanuit deze structuur beginnen deelnemers hun eigen versie van het volksverhaal te schrijven. De structuur dient dan als houvast niet als verplichte route.
Waarden en perspectief
Tijdens het schrijven leggen we, bewust en onbewust, iets van onszelf in een verhaal. Dat wordt een belangrijk onderdeel van de cursus zodra er een eerste tekst ligt.
We onderzoeken welke waarden en perspectieven in het verhaal zichtbaar worden. Dat kan gaan over bijvoorbeeld gender, geloof, rijkdom en armoede, macht, kolonialisme, natuur en klimaat of oorlog en vrede.
Daarbij gaat het niet om het voorschrijven van de juiste boodschap. De vraag is juist of de tekst laat zien wat de schrijver zelf wil vertellen. Wie bijvoorbeeld een sterke vrouwelijke hoofdpersoon wil schrijven, kan onderzoeken of zij in het verhaal daadwerkelijk zelf keuzes maakt en handelt, of uiteindelijk vooral afhankelijk blijft van de andere personages.
De schrijver bepaalt vervolgens zelf welke inzichten worden meegenomen in de volgende versie.
Feedback en revisie
Een verhaal is niet af wanneer de laatste zin van de eerste versie op papier staat. Feedback en revisie vormen daarom een vast onderdeel van de minicursus.
Deelnemers kijken opnieuw naar onder andere de verhaalstructuur, personages, samenhang, betekenis en formulering van hun tekst. Met de ontvangen feedback werken ze toe naar een nieuwe versie van hun verhaal.
Een verhaal van ongeveer 2.000 tot 4.000 woorden vormt daarbij een bruikbaar richtpunt. Het belangrijkste is dat er voldoende ruimte is om het oorspronkelijke volksverhaal daadwerkelijk om te vormen tot een zelfstandig verhaal.
Praktische informatie
Vorm: minicursus vanaf drie bijeenkomsten
Feedback: onderdeel van het traject en eventueel (deels) op afstand
Schrijfopdracht: een eigen herschrijving van een bestaand volksverhaal
Richtlengte: ongeveer 2.000–4.000 woorden
Locatie: op locatie, bijvoorbeeld bij een bibliotheek, school of culturele organisatie
Doelgroep: af te stemmen op leeftijd, schrijfervaring en organisatie
De precieze duur, planning en invulling worden afgestemd op de doelgroep en de organisatie.
Interesse in de minicursus Folklore herschrijven? Neem contact op om de mogelijkheden te bespreken.